Z czym to się je? Weganizm, gluten, i inne tajemnice

Na naszej stronie często pojawiają się terminy takie jak: weganizm, wegetarianizm czy dieta bezglutenowa. Dziś chcielibyśmy przybliżyć Państwu kilka takich słów, aby nie wyglądały one na takie straszne i obce. Być może zachęcimy nawet Państwa do wypróbowania innych sposobów odżywiania niż stosowali Państwo do tej pory. Kto wie, może niejednemu z nas organizm podziękowałby za taką zmianę?

Wegetarianizm

Wegetarianie nie jedzą mięsa, ryb i owoców morza, a także jakichkolwiek produktów, dla których uzyskania musiało zginąć jakieś zwierzę, np. smalec, żelatyna. Nie mają jednak żadnych ograniczeń, co do produktów pochodzenia zwierzęcego, takich jak mleko, jaja, ser, itp. Najczęściej przejście na tą dietę wiążę się ze zdrowiem, moralnością, ekologią bądź ekonomią – lub mieszaniną tych rzeczy. Odpowiednio skomponowana dieta wegetariańska, tak samo jak dieta tradycyjna, dostarcza wszystkich potrzebnych składników odżywczych bez uchyłku na zdrowiu. Może być szkodliwa tylko i wyłącznie w przypadkach, kiedy dana osoba i tak niepoprawnie się odżywia. Wbrew powszechnemu przekonaniu, białko dostępne jest w wielu produktach roślinnych, szczególnie w strączkowych, które zawierają je w większych ilościach i w postaci łatwiej przyswajalnej od produktów mięsnych. Polski Instytut Żywności i Żywienia stoi na stanowisku, iż prawidłowo zbilansowana dieta wegetariańska zapewnia niezbędne składniki odżywcze, może być stosowana u dzieci i młodzieży oraz zapewnia korzyści zdrowotne przy zapobieganiu i leczeniu wielu chorób.

Weganizm

Jest to nie tylko dieta, ale cały styl życia oparty na wyeliminowaniu wszelkich produktów pochodzenia zwierzęcego zarówno z talerza, jak i z życia. Weganie nie jedzą mięsa, jaj, mleka, nie kupują skóry ani futer, nie biorą udziału w rozrywkach takich jak cyrk, zoo, rodeo, itp. Zazwyczaj nie używają też produktów, które były testowane na zwierzętach. Zróżnicowane są zdania na temat miodu. Wielu wegan z niego rezygnuje, ponieważ jest to produkt pochodzenia zwierzęcego. Jednak z drugiej strony, kupowanie miodu (w szczególności z lokalnych produkcji) wspiera pszczelarstwo, które w swojej naturze chroni pszczoły, a co za tym idzie – cały ekosystem, który ściśle opiera się na populacji tych owadów. Pozyskiwanie miodu z uli w żadnym stopniu nie szkodzi pszczołom, a wręcz poprawia ich dobrobyt. Dlatego jest to wybór poszczególnych osób. Ogólnie weganizm w swoich założeniach stawia na życie bez przemocy, z poszanowaniem dla wszelkich żyjących istot i równowadze między człowiekiem a całą planetą.

Frutarianizm

Drastyczny weganizm, który opiera się na spożywaniu wyłącznie owoców, orzechów, nasion i warzyw, które nie niszczą rośliny, czyli takie, które same mogłyby spaść i nie zmieniłyby w żadnym stopniu życia czy funkcjonowania rośliny. Taka dieta jest zwykle wybierana na tle etycznym i przy długoterminowym jej stosowaniu nie jest zdrowa, szczególnie nie dla dzieci.

Dieta bezglutenowa

Słowo gluten pochodzi od łacińskiego „gluten” oznaczającego „klej”. Obecnie oznacza mieszaniny białek roślinnych występujących w niektórych zbożach (pszenica, żyto, jęczmień). Osoby cierpiące na celiakię nie tolerują glutenu. Powoduje on u nich bóle, biegunkę, spadek masy ciała i zahamowanie wzrostu oraz dojrzewania. Istnieją też lżejsze odmiany tej choroby, gdzie objawy są dużo łagodniejsze. Są też osoby, które rezygnują z glutenu w diecie po prostu dla poprawy samopoczucia lub w diecie odchudzającej. W tym pierwszym przypadku, jest to oczywiście sprawa osobista – nie każdy odczuje pozytywny wpływ po wykluczeniu produktów mącznych z diety. W drugim – warto zaznaczyć, że sam gluten u zdrowych ludzi nie jest w żaden sposób szkodliwy ani szczególnie tuczący. Dla osób odchudzających się jednak w nadmiarze nie jest dobry, ponieważ nie zawiera wielu wartości odżywczych, a jest kaloryczny. W takich przypadkach radzimy o zmniejszenie spożywania glutenu, a nie zamiany produktów na komercyjne substytuty, które bywają bardziej szkodliwe niż sama mąka.

 

Na koniec…

Zachęcamy do podejścia do tego tematu z otwartym umysłem. Sposób odżywiania jest rzeczą bardzo indywidualną – składają się na niego czynniki ideologiczne, religijne, zdrowotne, kulturowe oraz finansowe, dlatego prosimy o zachowanie tolerancji, szacunku i ciekawości. Pamiętajmy – nie chodzi o to czego nie można tylko, czego się nie chce jeść. Jedzenie to wybór, a nie nakaz!